پیشنهاد سیر مطالعاتی                               

 

پیشنهاد سیر مطالعاتی

به دانشجویان علاقه مند رشتۀ الاهیات

در مقطع کارشناسی

 

 توضیحات لازم:

انتخاب کتاب مناسب، هنری است که در آغاز مطالعات، کسی بدان تسلط کافی ندارد. چه بسا کتابهای خوبی که چون در زمانی خوانده شده‌اند که فرد از پیش‌نیازهای آنها آگاهی نداشته، زدگی آورده‌اند و چه بسا افرادی که وقت خود را با خواندن کتابهایی هدر داده‌اند که وافی به مقصود نبوده‌اند و با اندکی دقت و مشورت، فرد می‌توانسته است بهتر از آنها را در زمینۀ مورد بحث بیابد.

این سیر پیشنهادی مطالعاتی به آن دسته از دانشجویان رشتۀ الاهیات پیشکش می‌شود که به مصداق سخن حضرت امام صادق (ع) که: «العالم بزمانه لا یهجم علیه اللوابس»، در صددند بینشی نسبت به جهان اطراف خود پیدا کنند و دقیق‌تر بدان بنگرند. دانشجوی الاهیاتی که این کتابها را در دوران تحصیل، به دروس دانشگاهی خود ضمیمه کند، خواهد توانست در دوره‌های بعدی تحصیل بدرخشد و از تواناییهای لازم برای تحلیل علمی و قدرت کشف بالا برخوردار باشد. مطالعۀ این کتابها هر گاه با توصیه‌هایی که برای تحصیل بهتر برای ورودیهای جدید نوشته‌ام همراه شود، می‌تواند ثمربخش باشد. چند نکته پیش از نظر به کتابها شایان توجه است:

الف. به قول امیرالمؤمنین (ع): دع ما لا یعنیک الی ما یعنیک؛ یعنی همیشه باید سؤال محور خواند. باید به دنبال دغدغه‌ها و سؤالهای شخصی بود، نه آنچه جو گرفتگی اقتضا می‌کند. در مطالعۀ آثار اشخاص، نباید به دنبال خواندن کتابهای با اسم و رسم بود، باید با خواندن کتاب کوشید پاسخ سؤالهای خود و نیازهای جامعه را یافت. به قول امام خمینی (ره): «درس را برای خدا بخوانید».

ب‍. ضروری است در مطالعه از آثار آسان‌تر به سمت آثار مشکل‌تر حرکت کرد. کوشیده‌ام این ترتیب را در زیر رعایت کنم. لازم به یادآوری است که از دید من، کسانی که کتابهای به ظاهر آسان معرفی شده (مثلا کتب ادبیات کودکان) را نخوانده باشند، هیچ گاه نخواهند توانست ضعف پایۀ خود را ـ حتی با خواندن کتب مشکل و سنگین ـ جبران کنند.

پ‍. هنگام مطالعۀ آثار ادبی نباید از یاد برد که اولا قرار نیست مطالعۀ همۀ کتابها به همین سادگی باشد؛ ثانیا آثار ادبی در اولین خوانش همۀ گنجهای خود را رو نمی‌کنند و آنقدرها هم ساده نیستند.

ت‍‍. در کتابها باید به دنبال پاسخ سؤالها بود و حدالامکان تفریحی خواند؛ به نحوی که لذتش احساس شود.

ث‍. هر گونه یادداشت برداری از کتابها در این مرحله اکیداً ممنوع است.

ج‍. آنچه در این مجموعه آمد، با نگاهی اقلی و به عنوان کمترین مقدار ممکن گزینش گشت؛ بدان امید که فرد با خواندن این آثار به حدی از رشد برسد که بتوان انتظار داشت زمینه و آثار مورد علاقۀ خود را بیابد.

چ‍. مطلقا در خواندن آثار هیچ کس قرار نیست مقلد او شد و هر چه گفت پذیرفت. باید مطالب را خواند و آن مقدار را که درست در نظر آمد، به کار گرفت.

ح‍‍. در لیست زیر، عنوان کتابها و مجلات با حروف ایتالیک، و عنوان مقالات در گیومه آمده است.

 

معرفی آثار:

١ـ       اطلاعات عمومی

                        ادبیات

                          شعر فارسی

               حفظ ٢٠ غزل از حافظ

               حفظ ١٠ غزل از سعدی

               حفظ ۵ حکایت از گلستان

               حفظ ٢٠ رباعی از خیام

                           ادبیات کودکان

                 کتابهای کانون پرورش فکری:

             کریستان، پیروزی بر شب، ترجمۀ سیروس طاهباز، کانون پرورش فکری کودکان

              برده رقصان

             ویلیه، ژرژ فون، کودک، سرباز و دریا، ترجمۀ دل آرا قهرمان

             گروگان، حمید، دلیران قلعۀ آخولقه

             رهگذر، رضا، آنجا که خانه‌ام نیست

             کودک و طوفان

             ساداکو و هزار مرغ ماهی‌خوار کاغذی

             کاپیتان کوک

             مادر (نوشتۀ لیوبا ورنکوا)

             ایرانی، ناصر، سختون

                 آثار ژول ورن

             جنگلهای تاریک آمازون

             میشل استروگوف

             فانوسی بر تارک دنیا

             فرزندان کاپیتان گراند

             ناخدای پانزده ساله

             ستارۀ جنوب

             کاشفین قطب جنوب

             سفر به کرۀ ماه

             پنج هفته پرواز با بالن بر فراز قارۀ آفریقا

             جزیرۀ اسرار آمیز

             بیست هزار فرسنگ زیر دریا

             جزیرۀ یخبندان

                 سایر کتابها

             اوچیدا، ریکو، سفر به قرن بیست و یکم

             کلبۀ عمو توم

             چگونه، چرا، آیا

             دفو، دانیل، رابینسون کروزوئه

             مالو، هکتور، بی‌خانمان

             تیستو سبز انگشتی

             کتابهای مجموعۀ «علم برای کودکان و نوجوانان»

             آذر یزدی، مهدی، قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب (۸ جلد بدین نامها):

             قصه‌های کلیله و دمنه

             قصه‌های گلستان و ملستان

             قصه‌های مرزبان نامه

             قصه‌های قرآن

             قصه‌های چهارده معصوم (ع)

             قصه‌های منطق الطیر

             قصه‌های مثنوی

             قصه‌های جوامع الحکایات و لوامع الروایات

             دیکنز، چارلز، الیور تویست

             همو، جزیرۀ گنج

             همو، آرزوهای بزرگ

             سیلورستاین، شل، در جستجوی قطعۀ گم شده ( و سایر آثار)

             محمدی، محسن، لحظه‌های یک پاسدار

ادبیات بزرگسالان (آن دسته از کتابها که ظاهرا تاریخیند و در این لیست آمده‌اند، باید همچون داستان بدانها نگریست و کوشید به راز ماندگاری آنها نزد کتابخوانهای ایرانی پی برد و گر همچون تاریخ خوانده شوند، بدآموزی خواهد داشت).

 پزشک زاد، ایرج، دایی جان ناپلئون

 آمیر، پل، خداوند الموت حسن صباح، ترجمۀ ذبیح الله منصوری

 منم تیمور جهانگشا، ترجمۀ ذبیح الله منصوری

 کوئیلو، پائولو، کیمیاگر

 همو، در ساحل رودخانۀ پیدرا نشستم و گریه کردم

 هوگو، ویکتور، بینوایان

 همو، گوژپشت نوتردام

 دوما، الکساندر، کنت مونت کریستو

 همو، سه تفنگدار (خلاصۀ ده جلد خوانده شود)

 اسکات، سر والتر، آیوانهو

 همینگوی، ارنست، پیرمرد و دریا

 آل احمد، جلال، مدیر مدرسه

 همو، نفرین زمین

 اورول، جورج، قلعۀ حیوانات

 استوآرت، ویویان، شجاعان

 جدال در سن بار تلمی

 حکیمی، محمود، (مجموعۀ کتابهای داستانی)

 حجازی، فخرالدین، سفرنامۀ فرنگ

 آریانپور، آذر، آن سوی دیوارهای بلند

 دزیره، ترجمۀ ایرج پزشک زاد

 پناهی سمنانی، احمد، آغا محمد خان قاجار، چهرۀ حیله‌گر تاریخ

 همو، چنگیزخان، چهرۀ خونریز تاریخ

 عطار نیشابوری، فریدالدین، تذکرة الاولیاء

 شریعتی، علی، کویر (چ جدید در مجموعۀ آثار)

 همو، ابوذر (چ جدید در مجموعۀ آثار)

 شکسپیر، ویلیام، مکبث (نرجمۀ مختصر و مناسبی پیدا شود؛ نیز آثار دیگر)

 خاطرات جبار باغچه‌بان

 صفا، ذبیح الله، تاریخ ادبیات ایران (مؤلف خلاصۀ 18 جلد را در 3 جلد گردآوری کرده است)

 خرمشاهی، بهاء الدین، ذهن و زبان حافظ، بویژه مقالۀ «میل حافظ به گناه»

                        تاریخ

                                    لوکاس، هنری، تاریخ تمدن، ترجمۀ عبدالحسین آذرنگ

                                    دورانت، ویلیام [ویل]/ آریل، درسهای تاریخ

                                    همو، تاریخ تمدن، ج 1، ص 1 ـ 150

                                    زیباکلام، صادق، ما چگونه ما شدیم

                                    همو، سنت و مدرنیته

                                    همو، نظریه‌های انقلاب اسلامی

                                    آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب، ترجمۀ محسن مدیر شانه چی و ... .

                                    بروجردی، مهرزاد، روشنفکران ایرانی و غرب

                                    مصدق، محمد، خاطرات و تألمات

                                    چاردین، سی باین، جنگ دوم جهانی، انتشارات توسن

                                    خاطرات حاج سیاح

                                    کنت دو گوبینو، سه سال در ایران

                                    شاردن، ژان،  سفرنامه، ترجمۀ اقبال یغمایی، ج ٥، قسمت مربوط به اخلاق ایرانیان، ج ٢، ص 760ـ780

                        کلیات

                                    چونگ، کیم، سنگفرش هر خیابان از طلاست

                                    وضعیت آخر

                                    روانشناسی کمال، ترجمۀ گیتی خوشدل

                                    عنایت، حمید، بنیاد فلسفۀ سیاسی در غرب

                                    دنیای سوفی

٢ـ       مطالعات دینی

                        آثار شهید مطهری

                                    داستان راستان

                                    جاذبه و دافعۀ علی (ع)

                                    انسان کامل

                                    تعلیم و تربیت در اسلام

                                    فلسفۀ اخلاق

                                    مسئلۀ شناخت

                                    ده گفتار

                                    بیست گفتار

                                    گفتارهای معنوی

                                   حکمتها و اندرزها

                                    حماسۀ حسینی (حد اقل یک جلدش خوانده شود)

                                    سیری در سیرۀ نبوی

                                    سیری در نهج‌البلاغه

                                    سیری در سیرۀ ائمۀ اطهار (ع)

                                    مسئلۀ حجاب

                                    نظام حقوق زن در اسلام

                                    عرفان حافظ

                                    پیرامون انقلاب اسلامی

                                    پیرامون جمهوری اسلامی

                        مطالعات کلاسیک دینی (چون برخی از این دروس در برنامۀ درسی دانشگاه گنجانده نشده، لازم است خود فرد آنها را مطالعه کند. بدون مطالعۀ دقیق این آثار، نمی‌توان شناختی عمیق از فرهنگ اسلامی حاصل کرد).

                                    تفسیر

 بحرانی، هاشم، البرهان (در حد آشنایی و تسلط به نوع و سبک مطالب، نه لزوماً خواندن همه)

 طباطبایی، محمد حسین، «مقدمۀ تفسیر المیزان»

 مکارم، ناصر و دیگران، تفسیر نمونه

                                    علوم قرآنی

 رامیار، محمود، تاریخ قرآن

 سیوطی، الاتقان

 ابن ابی‌داوود سجستانی، کتاب المصاحف

                                    حدیث

 درایة الحدیث: صالح، صبحی، مصطلح الحدیث

 رجال: خویی، «مقدمۀ معجم الرجال»

 فقه الحدیث: غفاری، علی‌اکبر، بخش «فقه الحدیث» از کتاب تلخیص مقباس الهدایة

                                    کلام

 قدیم: جرجانی، شرح مواقف قاضی عضد ایجی

 جدید

             علی زمانی، امیر عباس، زبان دین

             استیس، والتر ترنس، دین و نگرش نوین

             جیمز، ویلیام، دین و روان، ترجمۀ فارسی مهدی قاینی (اگر اصل کامل انگلیسی خوانده شود بسیار بهتر است)

                                    فرق و مذاهب

 مدرسی، حسین، مکتب در فرایند تکامل

 ابوزید، نصر حامد، «الاطار التاریخی لنشأة الفکر الاعتزالی»، تلخیص فرهنگ مهروش

 شهرستانی، الملل و النحل

                                    تاریخ اسلام

 المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام (حد اقل در حد آشنایی با ده جلد، و تسلط به نحو کامل در کاربرد)

 کلبی، کتاب الاصنام

 ابراهیم حسن، حسن، تاریخ الاسلام السیاسی (ترجمۀ فارسی با نام: تاریخ سیاسی اسلام)

                                    اخلاق

 رسالۀ سیر و سلوک منسوب به سید بحرالعلوم، به کوشش محمد حسین حسینی طهرانی

 رسالۀ لب اللباب در سیر و سلوک اولوالالباب

 نراقی، مهدی، معراج السعادة

                                    فقه

 شرح لمعه

 النضید فی شرح روضة الشهید

                                    اصول

 مظفر، محمد رضا، اصول الفقه

 محمدی، علی، شرح اصول مظفر

 ذهنی تهرانی، محمد جواد، بیان المراد

                                    منطق

 خوانساری، منطق صوری (دورۀ مفصل)

 مظفر، محمد رضا، المنطق، ترجمۀ شیروانی

٣ـ       مطالعات علوم اجتماعی

                        گیدنز، آنتونی، جامعه‌شناسی

                        بیتس، دانیل / پلاگ، فرد، انسان شناسی فرهنگی، ترجمۀ محسن ثلاثی

                              اسپیتزر، جامعه‌شناسان بزرگ

 

 

 

راهنمای پایگاه آخرین صفحات به روز شده