|
اصلی ترین دغدغۀ تایم لاینی
که من تهیه کردهام، نمایش مؤلفان تمدن اسلامی بر حسب زمان، بومی
که در آن زیستهاند، مذهب فکری (هنوز غیر فعال)، و اصلیترین اشتغال علمیشان است. این تایم لاین، تنها آن دسته از مؤلفان را در
برمیگیرد که آثارشان دیجیتال شده است. بدین سان، گرچه مؤلفان بسیاری که بسی از آنها شایان اهمیت و یادکردند از قلم افتاده اند، با این حال تا حدودی نیز می توان امید بست که با نظر در خط سیر، بتوان به تحلیلهایی از وضعیت فرهنگی تمدن اسلامی در اعصار مختلف دست یافت.
در این تایم
لاین، نام اشهر مؤلفان ذکر شده است و البته با با کلیک روی هر
یک از نامها، توضیحات بیشتری در بارۀ تاریخ
ولادت و وفات وی، اهم اشتغالات وی، و آثار دیجیتال
بازمانده از او، به همراه یادکرد نام نرمافزاری که آن اثر را در خود
جای داده است، ظاهر میشود. در انتخاب نام اشهر مؤلفان، بهترین منبع در اکثر اوقات، کتاب الاعلام زرکلی بوده است؛ با این حال در مواردی نیز که دریافته ام زرکلی بهترین انتخاب را صورت نداده، نام اشهر صحیح را جایگزین کرده ام.
به خواست خدا در آینده خواهم کوشید، مؤلفانی را نیز که آثارشان دیجیتال نشده، ولی باقی است، بدان بیفزایم. بجز فواید مرتبط با کار، حد اقل این فایده را دارد که فهرستی از مؤلفان برجسته را که هنوز کسی برای عرضۀ دیجیتال آثارشان کوشش نکرده است، فراهم سازد. از دیگر امکاناتی که باید با صبر و حوصله و به مرور بدان افزون کرد، نام و نشانهایی برای حاکمان مختلف و سلسله های حکومتها، تحولات گستردۀ دینی، اجتماعی، اقتصادی، جنگهای سرنوشت ساز، فتوحات، و جز آنهاست. نیز، باید بکوشم در صفحه ای که با کلیک روی نام هر مؤلف ظاهر می شود، به یکی دو مقالۀ دائرةالمعارفی آن لاین هم در بارۀ شخصیت وی پیوند دهم. تعداد قابل قبولی دائرةالمعارف معتبر به زبان فارسی نوشته شده است که مقالاتشان به صورت آن لاین قابل دسترسی است و جز آنها مقالات متعددی به زبانهای دیگر نیز هست.
به همین ترتیب، یکی از مهم ترین کاستیهای کنونی، ناممکن بودن فیلترینگ است. گاه به هر دلیل، مورخ نیازمند است که در خط سیری مختصرتر نظر کند؛ خط سیری که تنها دربرگیرندۀ چند بوم، یا مثلا تنها یکی دو صنف یا مذهب از مؤلفان باشد. مثلا محتاج است صرفا فقیهان شافعی بغداد را در تصویر داشته باشد. نبود امکان فیلترینگ در نسخۀ کنونی از نقاط ضعف جدی آن محسوب می شود و امیدوارم بتوانم با مطالعۀ بیشتر، شیوۀ طراحی آن را نیز فراگیرم. کاستی مهم دیگر، نبود امکان مقایسۀ یک مقوله با مقوله ای دیگر است که این نیز، ریشه در نبود امکان فیلترینگ دارد. تایم لاین باید بتواند این امکان را برای شما فراهم کند که در دو خط موازی و مجزا در صفحه، مثلا حضور فقه شافعی در بغداد را در گذر زمان، با حضور فقه حنفی در بغداد، یا مثلا با حضور همان فقه شافعی در بومی دیگر مقایسه کنید. برای این هر دو امکان یاد شده، در صفحه جایی در نظر گرفته شده است، که البته اکنون فعال نیست.
امکان مهم دیگری که باید برای آن هم فکری کرد، جستجوی مؤلف، یا سال است. توضیح این که لزوما کاربران با نام اشهر اشخاص آشنا نیستند. باید راهی جست که بتوانند با جستجوی یکی دو کلمه از نام هر یک از اعلام، آنها را بیابند.
|