نمایشگاه کتب حدیثی (نیمسال اول
1388)
اشاره:
در نیمسال اول 1388ـ1389، به
همکلاسیهایم در دو درس علمالحدیث و درایة
الحدیث پیشنهاد کردم با همدیگر یک نمایشگاه
کتب حدیثی برپا کنیم، آن سان که اسباب فهم
بهتر موضوع درس فراهم آید. آنچه در زیر
میآید، طرح این برنامه است. متأسفانه بعد از
تکثیر این متن، یک جلسه هماهنگی با دانشجویان
و توضیحات مکرر جداگانه به هر یک، سرآخر معلوم
شد اطلاعات دانشجویان در حدی نیست که بتوانند
برای اجرای این طرح، کوششی مثبت را پی گیرند.
به عبارت بهتر، طرح با سطح تواناییهای
دانشجویان تنظیم نشده بود.
به هر روی، طرح در همین مرحله
متوقف ماند؛ به امید آن که روزی دوباره اجرای
آن به نحوی پختهتر میسر شود.
دانشجویان گرامی!
لیست زیرین را از 35 نوع کتاب
مختلف با موضوع حدیثی ملاحظه فرمودید. هر یک
از این دستهها، دربردارندۀ آثار حاصل از یک
جریان تاریخی خاص در تمدن اسلامی است که در یک
دورۀ تاریخی شکل گرفته، و به تولید آثار حدیثی
خاصی انجامیده است.
روی هر یک از میزهای نمایشگاه،
یک دسته از کتابهای فوق جا داده خواهد شد. شما
خود نیز قرار است حاضر باشید و توضیحاتی بیان
دارید. به این ترتیب، لازم است آشنایی نسبی با
محتوای آثار حاصل کنید و بدانید که در هر یک
پیرامون چه موضوعاتی مطلب نوشته شده است. به
این منظور، لازم است با مراجعه به منابع
دائرةالمعارفی، در بارۀ کلیت موضوعی که به شما
واگذار شده است، خود کتابها و نویسندگان هر یک
اطلاعاتی کسب کنید.
نیز لازم است متنی تهیه کنید
که در عین اختصار و کوتاهی، بتواند نیاز
خواننده را به توضیح در بارۀ موضوع برطرف کند.
این متن، همچون یک بروشور تکثیر خواهد شد.
متنی که تهیه خواهید کرد، با وجود اختصار هر
چه بیشتر، حاوی پاسخها به این سؤالات است:
1ـ
عنوان کلی انتخاب شده برای
کتابهای روی میز، دقیقا در علم الحدیث به چه
معناست؟ (البته اگر عنوان، اصطلاحی خاص و
نیازمند توضیح بود).
2ـ
دقیقا موضوع کلی آثاری که روی
این میز قرار دارند، چیست؟
3ـ
این آثار، از لحاظ محتوایی چه
فرقی با آثار روی میزهای دیگر دارند؟
4ـ
حدودا از چه زمانی محدثان
مسلمان تمایل یافتند که در این باره تألیف
کنند؟
5ـ
این تألیفات کی به اوج خود
رسید و تا چه زمانی ادامه داشت؟
6ـ
برای کسب اطلاع بیشتر، از چه
منابعی میتوانیم اطلاع کسب کنیم؟
7ـ
آیا پیروان فرقههای مذهبی،
گرایشهای فکری، یا اهالی بومی خاص به نگارش در
بارۀ این موضوع، علاقه نشان دادهاند؛ یا
تمایل به پرداختن بدان، همگانی بوده است؟
8ـ
کدام محقق مطالعاتی علمی (دقیق
و بیطرفانه) در خصوص این آثار، صاحبانشان، یا
شیوۀ نگارش آنها ارایه کرده است؟
9ـ
کدامین منبع ـ یا منابع ـ
دربردارندۀ حاصل مطالعات محقق یاد شده است؟
کتابهای انتخابی
برای نمایشگاه تألیفات حدیثی
تمدن اسلامی
برگزار به همت دانشجویان رشتۀ
الاهیات دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد آزادشهر
به عنوان برنامۀ جانبی درسهای
علم الحدیث و درایة الحدیث
1ـ
کتب حدیثی کهن و بازمانده از دو
سدۀ نخست هجری
1ـ1ـ
رسالة الحقوق
منسوب به امام سجاد (ع)
1ـ2ـ
اصول ستة عشر
1ـ3ـ
کتاب الدیات
علی (ع)
1ـ4ـ
المحاسن
برقی
1ـ5ـ
اسرار آل محمد
ـ کتاب سلیم بن قیس (ترجمۀ اسماعیل انصاری)
2ـ
کتب صحاح
2ـ1ـ
صحیح
بخاری
2ـ2ـ
صحیح
مسلم
2ـ3ـ
المجتبی الصحیح من السنن
ترمذی
2ـ4ـ
صحیح
ابن خزیمة
2ـ5ـ
صحیح
ابن حبان
2ـ6ـ
المستدرک علی الصحیحین
حاکم نیشابوری
3ـ
مسانید
3ـ1ـ
مسند
احمد بن حنبل
3ـ2ـ
مسند
زرارة بن اعین
3ـ3ـ
مسند
زید بن علی
3ـ4ـ
مسند
عبدالله بن مبارک
3ـ5ـ
مسند الرضای
داوود بن سلیمان غازی
3ـ6ـ
المسند
محمد بن ادریس شافعی
3ـ7ـ
مسند
ابی داود طیالسی
3ـ8ـ
مسند
عبدالله بن زبیر حمیدی
3ـ9ـ
مسند
علی بن جعد
3ـ10ـ
مسند
اسحاق بن راهویه
3ـ11ـ
مسند
سعد بن وقاص اثر
ابوعبدالله احمد بن ابراهیم بن
کثیر دورقی، مشهور به احمد دورقی
3ـ12ـ
مسند
عبد بن حمید
3ـ13ـ
مسند
بلال بن رباح المؤذن ابوعلی حسن بن محمد بن صباح
زعفرانی (محدث بغدادی)
3ـ14ـ
مسند
عمر بن الخطاب اثر ابن شیبه، ابو یوسف یعقوب بن
شیبة بن صلت سدوسی
3ـ15ـ
مسند
عبد الرحمن بن عوف احمد بن محمد بن عیسی برتی
3ـ16ـ
المسند
حارث بن ابیاسامه
3ـ17ـ
مسند
ابی بکر الصدیق
اثر مروزی،
ابوبکر احمد بن علی بن سعید
3ـ18ـ
مسند
ابویعلی موصلی،
احمد بن علی بن مثنی
4ـ
کتب سنن
4ـ1ـ
سنن
ابن ماجه
4ـ2ـ
سنن
سعید بن منصور
4ـ3ـ
سنن
دارمی
4ـ4ـ
سنن
ابیداوود
4ـ5ـ
السنن الکبرای
ترمذی
4ـ6ـ
سنن
نسائی
5ـ
جوامع فقهی
(دربردارندۀ آداب و رسوم، احکام عبادی و قوانین
حقوقی)
5ـ1ـ
الموطأ
مالک بن انس
5ـ2ـ
بحار الانوار
علامۀ مجلسی
5ـ3ـ
کافی
شخ کلینی
5ـ4ـ
من لایحضره الفقیه
ابن بابویه
5ـ5ـ
التهذیب
شیخ طوسی
5ـ6ـ
الاستبصار شیخ طوسی
5ـ7ـ
وسائل الشیعه
شیخ حر عاملی
5ـ8ـ
بصائر الدرجات
صفار
6ـ
مباحث نظری علم الحدیث
6ـ1ـ
علوم الحدیث
صبحی صالح
6ـ2ـ
معرفة الحدیث
بهبودی
6ـ3ـ
معرفة علوم الحدیثحاکم
نیشابوری
6ـ4ـ
اسباب ورود الحدیث
سیوطی
6ـ5ـ
ناسخ الحدیث و منسوخه
ابن شاهین
6ـ6ـ
تاریخ عمومی حدیث
دکتر مجید معارف
7ـ
کتابشناسیها
7ـ1ـ
الذریعة
آقابزرگ طهرانی
7ـ2ـ
الفهرست
ابن ندیم
7ـ3ـ
الفهرست شیخ طوسی
7ـ4ـ
فهرست
منتجب الدین بن بابویه رازی
7ـ5ـ
کشف الظنون
حاجی خلیفه
7ـ6ـ
ایضاح المکنون
بغدادی
7ـ7ـ
هدیة العارفین
بغدادی
8ـ
رجال
8ـ1ـ
کتب طبقات (و شناخت این که هر راوی
به کدام نسل تعلق دارد)
8ـ1ـ1ـ
الطبقات الکبرای
ابن سعد
8ـ1ـ2ـ
حلیة الاولیاء و طبقات الاصفیاء
ابونعیم اصفهانی
8ـ1ـ3ـ
الطبقات
خلیفة بن خیاط
8ـ1ـ4ـ
طبقات الاسماء المفردة من الصحابة
والتابعین واصحاب الحدیث
ابوبکر احمد بن هارون بردیجی
8ـ2ـ
تواریخ بلاد
8ـ2ـ1ـ
تاریخ جرجان
سهمی
8ـ2ـ2ـ
تاریخ بغداد
خطیب بغدادی
8ـ2ـ3ـ
النجوم الزاهرة فی ملوک مصر و
قاهرۀ
سیوطی
8ـ2ـ4ـ
التدوین فی اخبار قزوین
رافعی
8ـ2ـ5ـ
سیاق تاریخ نیسابور
حاکم نیشابوری
8ـ2ـ6ـ
تاریخ اصبهان
ابونعیم اصفهانی
8ـ3ـ
کتب تذاکر
8ـ3ـ1ـ
الاصابة فی تمییز الصحابة
ابن حجر عسقلانی
8ـ3ـ2ـ
اسد الغابة
ابن اثیر جزری
8ـ3ـ3ـ
روضات الجنات
خوانساری
8ـ3ـ4ـ
رجال
نجاشی
8ـ3ـ5ـ
قاموس الرجال
تستری
8ـ3ـ6ـ
رجال
طوسی
8ـ3ـ7ـ
اختیار معرفة الرجال
کشی
8ـ3ـ8ـ
معجم رجال الحدیث
خویی
8ـ3ـ9ـ
الکامل فی التاریخ
ابن اثیر
8ـ3ـ10ـ
وفیات الاعیان
ابن خلکان
8ـ4ـ
نامشناسی
8ـ4ـ1ـ
الانساب
سمعانی
8ـ4ـ2ـ
الکنی و الالقاب
شیخ عباس قمی
8ـ4ـ3ـ
الکنی و الاسماء
ابوبشر محمد بن احمد دولابی (مورخ
و محدث اهل دولاب ری و ساکن مصر)
8ـ4ـ4ـ
اسماء من یعرف بکنیته
ابوالفتح ازدی (محدث موصلی بغداد)
8ـ4ـ5ـ
تسمیة من لم یرو عنه غیر رجل واحد
نسائی
8ـ4ـ6ـ
ألقاب الصحابة والتابعین فی
المسندین الصحیحین
ابوعلی حسین بن محمد جیانی
8ـ5ـ
تصحیفات
8ـ5ـ1ـ
ایضاح الاشتباه
علامۀ حلی (تصحیفات محدثان و...)
8ـ5ـ2ـ
تصحیح التصحیف وتحریر التحریف
صفدی
8ـ5ـ3ـ
التطریف فی التصحیف
سیوطی
8ـ5ـ4ـ
اصلاح غلط المحدثین
خطابی
8ـ5ـ5ـ
تصحیفات المحدثین
حسن عسکری
8ـ5ـ6ـ
المعجم فی مشتبه اسامی المحدثین
ابوالفضل عبدالله بن عبدالله بن
احمد هروی
8ـ6ـ
جرح و تعدیل
8ـ6ـ1ـ
الجرح و التعدیل
ابن ابیحاتم رازی
8ـ6ـ2ـ
الضعفاء و المتروکین
نسائی
8ـ6ـ3ـ
سؤالات ابن ابیشیبه
از ابوالحسن مدینی
8ـ6ـ4ـ
سؤالات ابن ابیداوود
از احمد بن حنبل
8ـ6ـ5ـ
الضعفاء
ابوزرعۀ رازی
8ـ6ـ6ـ
سؤالات ابوعبید آجری
از ابوداوود سجستانی
8ـ6ـ7ـ
لسان المیزان
ابن حجر عسقلانی
9ـ
علل الحدیث (تحریفات کتب حدیث و
اشتباهات محدثان)
9ـ1ـ
العلل الواردة فی الاحادیث النبویة
دارقطنی
9ـ2ـ
علل الحدیث
احمد بن حنبل
9ـ3ـ
علل الاحادیث فی کتاب صحیح المسلم،
اثر ابوالفضل جارودی
9ـ4ـ
علل الحدیث
ابن ابیحاتم رازی
10ـشروح
کتب حدیثی
10ـ1ـ
شرح نهجالبلاغۀ
ابن ابیالحدید
10ـ2ـ
مرآة العقول
علامۀ مجلسی
10ـ3ـ
فتح الباری فی شرح صحیح البخاری
ابن حجر عسقلانی
10ـ4ـ
شرح
یحیی بن شرف نووی بر صحیح مسلم بن حجاج
قشیری
10ـ5ـ
شرح حدیث لبیک اللهم لبیک
عبد الرحمن بن
احمد بن رجب البغدادی الحنبلی
10ـ6ـ
تنویر الحوالک فی شرح موطأ الامام
مالک
اثر جلال الدین عبدالرحمان بن ابیبکر سیوطی
11ـاحادیث
موضوعه
11ـ1ـ
یکصد و پنجاه صحابی ساختگی
سید مرتضی عسکری
11ـ2ـ
الاخبار الدخیلۀ
شوشتری
11ـ3ـ
الموضوعات
ابن جوزی
11ـ4ـ
العلل المتناهیة فی الاحادیث
الواهیه،
اثر ابن جوزی
11ـ5ـ
الموضوعات
صاغانی
11ـ6ـ
تذکرة الموضوعات
فتنی
11ـ7ـ
المصنوع فی معرفة الحدیث الموضوع
ملا علی قاری
12ـامالی
نویسی
12ـ1ـ
امالی
ابن بابویه
12ـ2ـ
امالی
شیخ مفید
12ـ3ـ
الامالی فی آثار الصحابة
اثر عبد الرزاق بن همام الصنعانی
12ـ4ـ
الامالی
ابن عبدالصمد، ابواسحاق ابراهیم بن عبدالصمد بن
موسی
12ـ5ـ
امالی
محاملی،
ابو عبدالله حسین بن اسماعیل ضبی
12ـ6ـ
امالی
شیخ طوسی
13ـچهل
حدیث نویسی
13ـ1ـ
الاربعون الصغرای
بیهقی
13ـ2ـ
الاربعون
محمد بن اسلم طوسی
13ـ3ـ
الاربعون حدیثا
شهید اول
13ـ4ـ
کتاب الأربعین
ابوالعباس
حسن بن سفیان نسوی
13ـ5ـ
الاربعین فی دلائل التوحید
ابو اسماعیل عبدالله بن محمد بن علی بن محمد
الهروی
13ـ6ـ
الاربعین فی الجهاد والمجاهدین
ابو الفرج
محمد بن عبد
الرحمن المقرئ
13ـ7ـ
الاربعین فی مناقب امهات المؤمنین
رحمة الله علیهن اجمعین
ابن عساکر
13ـ8ـ
شرح الأربعین النوویة فی الأحادیث
الصحیحة النبویة
یحیی بن شرف نووی
13ـ9ـ
فیض المعین علی جمع الأربعین فی
فضل القرآن المبینعلی
بن سلطان محمد قاری هروی (فقیه حنفی نزیل مکه)
13ـ10ـ
کتاب الأربعین
محمد طاهر القمی الشیرازی
13ـ11ـ
چهل حدیث امام خمینی
14ـغریب
الحدیث
14ـ1ـ
معانی الاخبار
ابن بابویه
14ـ2ـ
غریب
الحدیث ابن سلام حربی
14ـ3ـ
الفائق فی غریب الحدیث
زمخشری
15ـتکنگاریهای
حدیثی (در بارۀ موضوعات پراکندۀ مختلف)
15ـ1ـ
عیون اخبار الرضای
ابن بابویه
15ـ2ـ
ثواب الاعمال و عقاب الاعمال
ابن بابویه
15ـ3ـ
التوحید
ابن بابویه
15ـ4ـ
جزء فیه قول النبی صلی الله علیه
وسلم نضر الله امرا سمع مقالتی فاداها
نوشتۀ
ابن ممک، ابو
عمرو مدینی
15ـ5ـ
جزء فیه احادیث نافع بن ابی نعیم،
اثر ابن مقری
15ـ6ـ
جزء فیه طرق حدیث ان لله تسعة
وتسعین اسما
ابونعیم اصفهانی
15ـ7ـ
علل الشرائع
ابن بابویه
16ـ
زوائد نویسیها (کتب تخریج)
16ـ1ـ
تخریج الاحادیث و الآثار
زیلعی
16ـ2ـ
خلاصة البدر المنیر فی تخریج کتاب
الشرح الکبیر للرافعی
اثر عمر بن علی مشهور به ابن ملقن
16ـ3ـ
تخریج أحادیث الإحیاء
ابوالفضل عراقی
16ـ4ـ
المستخرج علی المستدرک
للحاکم
ابوالفضل عراقی
16ـ5ـ
الدرایة فی تخریج احادیث الهدایة
ابن حجر عسقلانی
16ـ6ـ
مسند ابوعوانۀ اسفراینی
(مستخرج
وی بر صحیح مسلم)
16ـ7ـ
المسند المستخرج علی صحیح الامام
مسلم
ابونعیم اصفهانی
16ـ8ـ
بغیة الباحث فی زوائد مسند الحارث
اثر نورالدین علی بن ابیبکر هیثمی
17ـ
فوائد نویسیها
17ـ1ـ
فوائد
لیث بن سعد
17ـ2ـ
الفوائد
فریابی
17ـ3ـ
فوائد
محمد بن مخلد مروزی
17ـ4ـ
الفوائد
المنتقاة ابوعمرو سمرقندی
17ـ5ـ
الفوائد
فاکهی
17ـ6ـ
فوائد
صواف
17ـ7ـ
الفوائد
ابوالشیخ اصفهانی
17ـ8ـ
الفوائد
ابن ماسی
17ـ9ـ
فوائد
العراقیین نقاش
17ـ10ـ
الفوائد
تمام رازی
17ـ11ـ
فوائد
ابوذر هروی
17ـ12ـ
الفوائد
ابویعلی خلیلی
17ـ13ـ
الفوائد
ابن منده اصفهانی
17ـ14ـ
الفوائد
ابن قیم جوزیه
17ـ15ـ
مجمع
الزوائد ومنبع الفوائد علی
بن ابی بکر الهیثمی
18ـادبیات
دعایی
18ـ1ـ
مصباح المتهجد
شیخ طوسی
18ـ2ـ
صحیفۀ سجادیه،
منسوب به امام سجاد (ع)
18ـ3ـ
مفاتیح الجنان
شیخ عباس قمی
18ـ4ـ
عمل الیوم واللیلة
نسائی
18ـ5ـ
کتاب الدعاء
سلیمان بن احمد طبرانی
18ـ6ـ
الدعاء
محاملی
18ـ7ـ
کامل الزیارات
ابن قولویه
18ـ8ـ
الصحیفة العلویه
محمد بن صالح سماهیجی
18ـ9ـ
الدعوات الکبیر
بیهقی
18ـ10ـ
فضائل الاوقات
بیهقی
19ـکتب
صنفی اصحاب حدیث
19ـ1ـ
الرحلة فی طلب الحدیث
خطیب بغدادی
19ـ2ـ
نصیحة اهل الحدیث
خطیب بغدادی
19ـ3ـ
شعار اصحاب الحدیث
ابواحمد حاکم
19ـ4ـ
الاعتقاد والهدایة الی سبیل الرشاد
علی مذهب السلف واصحاب الحدیث
احمد بن حسین بیهقی
19ـ5ـ
شرف اصحاب الحدیث
خطیب بغدادی
19ـ6ـ
الرحلة فی طلب الحدیث
خطیب بغدادی
20ـامثال
الحدیث
20ـ1ـ
الامثال فی الحدیث النبوی
ابوالشیخ اصفهانی
20ـ2ـ
امثال الحدیث
ابن خلاد رامهرمزی
20ـ3ـ
المجازات النبویۀ
سید رضی
21ـاختلاف
الحدیث
21ـ1ـ
تأویل مختلف الحدیث
ابن قتیبه
21ـ2ـ
اختلاف الحدیث
شافعی
22ـتکنگاریها
با موضوعات پراکنده
22ـ1ـ
فضائل القرآن
نسائی
22ـ2ـ
الوفاة
نسائی
22ـ3ـ
فضائل الصحابۀ
نسائی
22ـ4ـ
خصائص امیر المؤمنین علی بن ابی
طالب
نسائی
22ـ5ـ
قصص الانبیاء
راوندی
22ـ6ـ
قصص الانبیاء
ابن کثیر
22ـ7ـ
قصص الانبیاء
نعمة الله جزائری
22ـ8ـ
ریاضة الأبدان
ابونعیم اصفهانی
22ـ9ـ
صفة الجنة
ابونعیم اصفهانی
23ـ
فعالیتهای عالمان مسلمان در سدۀ
اخیر
23ـ1ـ
المعجم الموضوعی لنهج البلاغة
23ـ2ـ
الحیاة
محمدرضا حکیمی
23ـ3ـ
تصحیح و ترجمۀ آثار متعدد حدیثی
کهن (همچون تلاشهای مرحوم غفاری صفت در ایران)
23ـ4ـ
میزان الحکمة
ریشهری
23ـ5ـ
ترجمههای متعدد از نهجالبلاغه،
صحیفۀ سجادیه، و...
23ـ6ـ
نشر دیجیتال آثار کهن حدیثی (مکتبة
الفقه، مکتبة الحدیث، کتابخانۀ اهل بیت (ع) و...)
23ـ7ـ
مستندسازی کتب حدیثی کهن (استناد
نهج البلاغۀ امتیاز علیخان عرشی و...)
23ـ8ـ
تهیۀ معجمهای موضوعی برای آثار
مختلف حدیثی (مثل الهادی الی موضوعات
نهجالبلاغه مشکینی و...)
23ـ9ـ
تکنگاری در بارۀ مسایل زندگی
دوران مدرن، بر پایۀ روایات (موضوعاتی مثل تعلیم و
تربیت فرزندان، زناشویی، حجاب، بانکداری اسلامی،
رابطه با غیر مسلمانان، و...؛ مثلا: اسس
التربیة و التعلیم فی القرآن و الحدیث)
23ـ10ـ
بازسازی کتب از میان رفته (تفسیر
ابوحمزۀ ثمالی، تفسیر مجاهد بن جبر، و...)
24ـ
اخلاق
24ـ1ـ
مصباح الشریعه،
منسوب به امام صادق (ع)
24ـ2ـ
الخصال
ابن بابویه
24ـ3ـ
الزهد
وکیع بن جراح
24ـ4ـ
مکارم الاخلاق
ابن ابیالدنیا
24ـ5ـ
حسن الظن بالله
ابن ابیدنیا
24ـ6ـ
الاخوان
ابن ابیدنیا
24ـ7ـ
صفة المنافق
فریابی
24ـ8ـ
مکارم الاخلاق
خرائطی
24ـ9ـ
مکارم الاخلاق
طبرانی
24ـ10ـ
اخلاق العلماء
آجری
24ـ11ـ
اخلاق حملة القرآن
آجری
24ـ12ـ
اخلاق النبی
ابوالشیخ اصفهانی
24ـ13ـ
مصادقة الاخوان
ابن بابویه
25ـ
آداب زندگی (اقتصاد، سیاست، و هر
چه به آداب ادارۀ زندگی فردی و اجتماعی مربوط شود)
25ـ1ـ
حلیة المتقین
علامۀ مجلسی
25ـ2ـ
الادب المفرد
بخاری
25ـ3ـ
ادب النفوس
آجری
25ـ4ـ
ادب الدنیا و الدین
ماوردی
25ـ5ـ
أدب المجالسة
ابن عبدالبر
25ـ6ـ
المحتضر
حسن بن سلیمان حلی
26ـ
کلام اصحاب الحدیث
26ـ1ـ
شرح اصول اعتقاد اهل السنة
والجماعة من الکتاب والسنة واجماع الصحابة
هبة الله بن
الحسن بن منصور اللالکائی
26ـ2ـ
عقیدة الفرقة الناجیة اهل السنة
والجماعة
محمد بن عبد الوهاب
26ـ3ـ
اصول السنة
احمد بن حنبل
26ـ4ـ
رؤیة الله
دارقطنی
26ـ5ـ
التوحید
ابن بابویه
26ـ6ـ
الرد علی من یقول القران مخلوق
ابوبکر احمد بن سلمان، مشهور به
ابن نجاد (فقیه حنبلی بغداد)
26ـ7ـ
الصفات
دارقطنی
26ـ8ـ
الرد علی الجهمیه
ابن منده
27ـ
پزشکی
27ـ1ـ
طب الأئمة
ابن سابور الزیات
27ـ2ـ
الطب النبوی
ابن قیم جوزیه
27ـ3ـ
الطب النبوی
محمد بن ابیایوب دمشقی
27ـ4ـ
طب الرضا و طب الصادق
(ع) ـ مرتضی عسکری
28ـ
مصطلح الحدیث (درایة الحدیث)
28ـ1ـ
نخبة الفکر فی مصطلح اهل الاثر
ابن حجر عسقلانی
28ـ2ـ
معجم مصطلحات الرجال والدرایة
محمد رضا جدیدی نژاد
28ـ3ـ
درایة الحدیث
کاظم مدیرشانهچی
28ـ4ـ
تلخیص المقباس
غفاری صفت
28ـ5ـ
رسائل فی درایة الحدیث
أبو الفضل حافظیان البابلی
29ـ
اطراف الحدیث
29ـ1ـ
تذکرة الحفاظ
محمد بن طاهر بن القیسرانی
29ـ2ـ
تحفة الأشراف بمعرفة
الأطراف
اثر مزی، یوسف بن زکیالدین عبدالرحمن ابوالحجاج
29ـ3ـ
موسوعة اطراف الحدیث النبوی
30ـ
تفسیر
قرآن
30ـ1ـ
الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور
سیوطی
30ـ2ـ
تفسیر القرآن
مجاهد بن جبر مکی (فقیه تابعی، درگذشته در 104ق)
30ـ3ـ
تفسیر
علی بن ابراهیم قمی
30ـ4ـ
تفسیر
امام حسن عسکری
30ـ5ـ
تفسیر
ابوحمزۀ ثمالی
30ـ6ـ
تفسیر
القرآن عبدالرزاق صنعانی
31ـ
مستدرک نویسیها
31ـ1ـ
المستدرک علی الصحیحین
حاکم نیشابوری
31ـ2ـ
مستدرک الوسائل
میرزای نوری
31ـ3ـ
الصحیفة السجادیة الثانیه
(و دیگر مستدرکات بر صحیفه)
31ـ4ـ
مصباح البلاغه: مستدرک نهج البلاغه،
اثر میرجهانی
32ـ
تاریخ
32ـ1ـ
الارشاد فی معرفة حجج الله علی
العباد
شیخ مفید
32ـ2ـ
السنن الواردة فی الفتن
ابوعمرو دانی
32ـ3ـ
الملاحم و الفتن
ابن طاووس
32ـ4ـ
بخشهای مختلف جوامع حدیثی، همچون
بخشهای تاریخی بحار الانوار، صحیح
بخاری، کافی و...
33ـ
آثاری در رد صاحبان افکار جدید و
کسانی که روشی جز روش اصحاب حدیث دارند
33ـ1ـ
احادیث فی ذم الکلام واهله اثر
عجلی، أبوالفضل عبدالرحمان بن احمد مقری رازی
33ـ2ـ
التعرف لمذهب اهل التصوف
ابوبکر محمد بن ابراهیم کلابادی
33ـ3ـ
بغیة المرتاد فی الرد علی
المتفلسفة والقرامطة والباطنیة
ابن تیمیۀ حرانی
34ـطرق
تحمل حدیث
34ـ1ـ
الجامع لاخلاق الراوی و آداب
السامع
خطیب بغدادی
35ـمطالعات
مدرن
35ـ1ـ
سیرهپژوهی در غرب،
به کوشش مرتضی کریمی نیا
35ـ2ـ
دائرةالمعارف بزرگ اسلامی،
به کوشش کاظم موسوی بجنوردی و دیگران
35ـ3ـ
المعجم المفهرس لالفاظ الحدیث
النبوی
محمد فؤادعبدالباقی
35ـ4ـ
کتابخانۀ ابن طاووس
اتان کلبرگ
35ـ5ـ
هویت و انتساب صحیفۀ سجادیه
مهروش
35ـ6ـ
مقالات و ترجمههای متعدد از
مستشرقان معاصر
چند یادآوری
1ـ
برای این که بتوانید اطلاعات خود
را به دیگران هم انتقال دهید، از صفحۀ عنوان هر
کتابی که مطلب دارد، به همراه صفحات حاوی مطلب
مورد نظر، کپی تهیه کنید و بهاصطلاح، برای هر یک
از موضوعات مورد توجه خود، جداگانه یک پروندۀ علمی
تشکیل دهید.
2ـ
هر یک از شما قرار است متنی برای
نمایشگاه نیز تهیه خواهد کرد که فایل تایپ شدۀ آن
را برای اصلاح روی یک لوح فشرده (سی. دی) به من
خواهد داد. متن کاغذی را نیاورید که به هیچ دردی
نخواهد خورد. تنها با فرمت:
Word XP (2003)
تایپ کنید.
3ـ
لازم است نام تک تک افرادی را که
از آنها یاد میکنید، بهدقت اعرابگذاری کنید؛ آن
سان که خواننده دقیقا بداند هر نام را باید چگونه
بخواند. برای این کار از معجمها و کتب مختلف أعلام
کمک بگیرید.
4ـ
لازم است همواره در مطالعۀ خود ـ و
نوشتهای که به من خواهید سپرد ـ رویکردی انتقادی
داشته باشید و از باور سادهلوحانه و خام هر چه در
کتابها نوشتهاند، بپرهیزید. اگر نسبت به صحت چیزی
اطمینان حاصل نکردهاید، اولا تحقیق کنید؛ ثانیا،
اگر با تحقیق هم درنیافتید که درست مسأله چیست،
حتما طوری مطلب را نقل کنید که تردید شما به
خواننده منتقل شود؛ یا مثلا از قول کس دیگری نقل
کنید ـ نه از قول خودتان. این حکم، از اعتماد به
سال وفات ذکر شده برای یک فرد، تا توضیحات داده
شده در بارۀ تخصص و مذهب او، یا هر چیز دیگری را
دربرمیگیرد.
5ـ
برخی از منابع که قطعا به کار شما
خواهند آمد و در طول کار مجبورید بارها از آنها
استفاده کنید، منابع زیرند. بکوشید ضمن این مطالعه
مسیری را طی کنید که با این منابع به قدر کافی
آشنا شوید. برای آیندۀ علمی خود لازم است رابطهای
عمیق با تک تک این آثار برقرار کنید:
5ـ1ـ
دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
5ـ2ـ
دانشنامۀ جهان اسلام
5ـ3ـ
دائرةالمعارف تشیع
5ـ4ـ
المنجد فی الاعلام
لوئیس معلوف
5ـ5ـ
لغت نامۀ دهخدا
(در این لغت نامه، افزون بر کلمات، اشخاص و کتابها
نیز معرفی شدهاند. درواقع یک دائرةالمعارف است).
5ـ6ـ
فرهنگ آثار ـ معرفی آثار مکتوب ملل
جهان از آغاز تا امروز،
اثر اسماعیل سادات و دیگران
5ـ7ـ
الذریعة الی تصانیف الشیعۀ
آقابزرگ طهرانی
5ـ8ـ
الفهرست
ابن ندیم
5ـ9ـ
کشف الظنون
حاجی خلیفه
5ـ10ـ
شرح حال رجال ایران
مهدی بامداد
5ـ11ـ
مفاخر اسلامی
علی دوانی
5ـ12ـ
علم الحدیث
کاظم مدیر شانهچی
5ـ13ـ
درایة الحدیثکاظم
مدیر شانهچی
5ـ14ـ
معجم المؤلفین
عمر رضا کحاله
5ـ15ـ
الانساب
سمعانی
6ـ
اکثر کتابهای حدیثی که معرفی
شدند،در کتابخانۀ دانشگاه هستند، و همۀ این آثار ـ
چه در کتابخانه باشند و چه نه ـ دیجیتال شدهاند و
میتوانید خیلی راحت از طریق اینترنت، مجانی آنها
را تهیه کنید. برای این منظور میتوانید با مراجعه
به صفحۀ پژوهش در سایت من، با کتابخانههای
دیجیتال مختلف آشنا شوید.
موفق باشید.
دکتر فرهنگ مهروش
|