نمایشگاه کتب حدیثی (نیمسال اول 1388)     

 

اشاره:

در نیمسال اول 1388ـ1389، به همکلاسیهایم در دو درس علم‌الحدیث و درایة الحدیث پیشنهاد کردم با همدیگر یک نمایشگاه کتب حدیثی برپا کنیم، آن سان که اسباب فهم بهتر موضوع درس فراهم آید. آنچه در زیر می‌آید، طرح این برنامه است. متأسفانه بعد از تکثیر این متن، یک جلسه هماهنگی با دانشجویان و توضیحات مکرر جداگانه به هر یک، سرآخر معلوم شد اطلاعات دانشجویان در حدی نیست که بتوانند برای اجرای این طرح، کوششی مثبت را پی گیرند. به عبارت بهتر، طرح با سطح تواناییهای دانشجویان تنظیم نشده بود.

به هر روی، طرح در همین مرحله متوقف ماند؛ به امید آن که روزی دوباره اجرای آن به نحوی پخته‌تر میسر شود.

 

 

دانشجویان گرامی!

لیست زیرین را از 35 نوع کتاب مختلف با موضوع حدیثی ملاحظه فرمودید. هر یک از این دسته‌ها، دربردارندۀ آثار حاصل از یک جریان تاریخی خاص در تمدن اسلامی است که در یک دورۀ تاریخی شکل گرفته، و به تولید آثار حدیثی خاصی انجامیده است.

روی هر یک از میزهای نمایشگاه، یک دسته از کتابهای فوق جا داده خواهد شد. شما خود نیز قرار است حاضر باشید و توضیحاتی بیان دارید. به این ترتیب، لازم است آشنایی نسبی با محتوای آثار حاصل کنید و بدانید که در هر یک پیرامون چه موضوعاتی مطلب نوشته شده است. به این منظور، لازم است با مراجعه به منابع دائرةالمعارفی، در بارۀ کلیت موضوعی که به شما واگذار شده است، خود کتابها و نویسندگان هر یک اطلاعاتی کسب کنید.

نیز لازم است متنی تهیه کنید که در عین اختصار و کوتاهی، بتواند نیاز خواننده را به توضیح در بارۀ موضوع برطرف کند. این متن، همچون یک بروشور تکثیر خواهد شد. متنی که تهیه خواهید کرد، با وجود اختصار هر چه بیشتر، حاوی پاسخها به این سؤالات است:

              عنوان کلی انتخاب شده برای کتابهای روی میز، دقیقا در علم الحدیث به چه معناست؟ (البته اگر عنوان، اصطلاحی خاص و نیازمند توضیح بود).

              دقیقا موضوع کلی آثاری که روی این میز قرار دارند، چیست؟

              این آثار، از لحاظ محتوایی چه فرقی با آثار روی میزهای دیگر دارند؟

              حدودا از چه زمانی محدثان مسلمان تمایل یافتند که در این باره تألیف کنند؟

              این تألیفات کی به اوج خود رسید و تا چه زمانی ادامه داشت؟

              برای کسب اطلاع بیشتر، از چه منابعی می‌توانیم اطلاع کسب کنیم؟

              آیا پیروان فرقه‌های مذهبی، گرایشهای فکری، یا اهالی بومی خاص به نگارش در بارۀ این موضوع، علاقه نشان داده‌اند؛ یا تمایل به پرداختن بدان، همگانی بوده است؟

              کدام محقق مطالعاتی علمی (دقیق و بی‌طرفانه) در خصوص این آثار، صاحبانشان، یا شیوۀ نگارش آنها ارایه کرده است؟

              کدامین منبع ـ یا منابع ـ دربردارندۀ حاصل مطالعات محقق یاد شده است؟

 

 

کتابهای انتخابی

برای نمایشگاه تألیفات حدیثی تمدن اسلامی

برگزار به همت دانشجویان رشتۀ الاهیات دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد آزادشهر

به عنوان برنامۀ جانبی درسهای علم الحدیث و درایة الحدیث

 

 

    کتب حدیثی کهن و بازمانده از دو سدۀ نخست هجری

1ـ1ـ     رسالة الحقوق منسوب به امام سجاد (ع)

1ـ2ـ     اصول ستة عشر

1ـ3ـ     کتاب الدیات علی (ع)

1ـ4ـ     المحاسن برقی

1ـ5ـ     اسرار آل محمد ـ کتاب سلیم بن قیس (ترجمۀ اسماعیل انصاری)

    کتب صحاح

2ـ1ـ     صحیح بخاری

2ـ2ـ     صحیح مسلم

2ـ3ـ     المجتبی الصحیح من السنن ترمذی

2ـ4ـ     صحیح ابن خزیمة

2ـ5ـ     صحیح ابن حبان

2ـ6ـ     المستدرک علی الصحیحین حاکم نیشابوری

    مسانید

3ـ1ـ     مسند احمد بن حنبل

3ـ2ـ     مسند زرارة بن اعین

3ـ3ـ     مسند زید بن علی

3ـ4ـ     مسند عبدالله بن مبارک

3ـ5ـ     مسند الرضای داوود بن سلیمان غازی

3ـ6ـ     المسند محمد بن ادریس شافعی

3ـ7ـ     مسند ابی داود طیالسی

3ـ8ـ     مسند عبدالله بن زبیر حمیدی

3ـ9ـ     مسند علی بن جعد

3ـ10ـ مسند اسحاق بن راهویه

3ـ11ـ مسند سعد بن وقاص اثر ابوعبدالله احمد بن ابراهیم بن کثیر دورقی، مشهور به احمد دورقی

3ـ12ـ مسند عبد بن حمید

3ـ13ـ مسند بلال بن رباح المؤذن ابوعلی حسن بن محمد بن صباح زعفرانی (محدث بغدادی)

3ـ14ـ مسند عمر بن الخطاب اثر ابن شیبه،  ابو یوسف یعقوب بن شیبة بن صلت سدوسی

3ـ15ـ مسند عبد الرحمن بن عوف احمد بن محمد بن عیسی برتی

3ـ16ـ المسند حارث بن ابی‌اسامه

3ـ17ـ مسند ابی بکر الصدیق اثر مروزی، ابوبکر احمد بن علی بن سعید

3ـ18ـ مسند ابویعلی موصلی، احمد بن علی بن مثنی

    کتب سنن

4ـ1ـ     سنن ابن ماجه

4ـ2ـ     سنن سعید بن منصور

4ـ3ـ     سنن دارمی

4ـ4ـ     سنن ابی‌داوود

4ـ5ـ     السنن الکبرای ترمذی

4ـ6ـ     سنن نسائی

    جوامع فقهی (دربردارندۀ آداب و رسوم، احکام عبادی و قوانین حقوقی)

5ـ1ـ     الموطأ مالک بن انس

5ـ2ـ     بحار الانوار علامۀ مجلسی

5ـ3ـ     کافی شخ کلینی

5ـ4ـ     من لایحضره الفقیه ابن بابویه

5ـ5ـ     التهذیب شیخ طوسی

5ـ6ـ     الاستبصار شیخ طوسی

5ـ7ـ     وسائل الشیعه شیخ حر عاملی

5ـ8ـ     بصائر الدرجات صفار

    مباحث نظری علم الحدیث

6ـ1ـ     علوم الحدیث صبحی صالح

6ـ2ـ     معرفة الحدیث بهبودی

6ـ3ـ     معرفة علوم الحدیثحاکم نیشابوری

6ـ4ـ     اسباب ورود الحدیث سیوطی

6ـ5ـ     ناسخ الحدیث و منسوخه ابن شاهین

6ـ6ـ     تاریخ عمومی حدیث دکتر مجید معارف

    کتابشناسیها

7ـ1ـ     الذریعة آقابزرگ طهرانی

7ـ2ـ     الفهرست ابن ندیم

7ـ3ـ     الفهرست شیخ طوسی

7ـ4ـ     فهرست منتجب الدین بن بابویه رازی

7ـ5ـ     کشف الظنون حاجی خلیفه

7ـ6ـ     ایضاح المکنون بغدادی

7ـ7ـ     هدیة العارفین بغدادی

    رجال

8ـ1ـ     کتب طبقات (و شناخت این که هر راوی به کدام نسل تعلق دارد)

8ـ1ـ1ـ             الطبقات الکبرای ابن سعد

8ـ1ـ2ـ             حلیة الاولیاء و طبقات الاصفیاء ابونعیم اصفهانی

8ـ1ـ3ـ             الطبقات خلیفة بن خیاط

8ـ1ـ4ـ             طبقات الاسماء المفردة من الصحابة والتابعین واصحاب الحدیث ابوبکر احمد بن هارون بردیجی

8ـ2ـ     تواریخ بلاد

8ـ2ـ1ـ             تاریخ جرجان سهمی

8ـ2ـ2ـ             تاریخ بغداد خطیب بغدادی

8ـ2ـ3ـ             النجوم الزاهرة فی ملوک مصر و قاهرۀ سیوطی

8ـ2ـ4ـ             التدوین فی اخبار قزوین رافعی

8ـ2ـ5ـ             سیاق تاریخ نیسابور حاکم نیشابوری

8ـ2ـ6ـ             تاریخ اصبهان ابونعیم اصفهانی

8ـ3ـ     کتب تذاکر

8ـ3ـ1ـ             الاصابة فی تمییز الصحابة ابن حجر عسقلانی

8ـ3ـ2ـ             اسد الغابة ابن اثیر جزری

8ـ3ـ3ـ             روضات الجنات خوانساری

8ـ3ـ4ـ             رجال نجاشی

8ـ3ـ5ـ             قاموس الرجال تستری

8ـ3ـ6ـ             رجال طوسی

8ـ3ـ7ـ             اختیار معرفة الرجال کشی

8ـ3ـ8ـ             معجم رجال الحدیث خویی

8ـ3ـ9ـ             الکامل فی التاریخ ابن اثیر

8ـ3ـ10ـ         وفیات الاعیان ابن خلکان

8ـ4ـ     نام‌شناسی

8ـ4ـ1ـ             الانساب سمعانی

8ـ4ـ2ـ             الکنی و الالقاب شیخ عباس قمی

8ـ4ـ3ـ             الکنی و الاسماء ابوبشر محمد بن احمد دولابی (مورخ و محدث اهل دولاب ری و ساکن مصر)

8ـ4ـ4ـ             اسماء من یعرف بکنیته ابوالفتح ازدی (محدث موصلی بغداد)

8ـ4ـ5ـ             تسمیة من لم یرو عنه غیر رجل واحد نسائی

8ـ4ـ6ـ             ألقاب الصحابة والتابعین فی المسندین الصحیحین ابوعلی حسین بن محمد جیانی

8ـ5ـ     تصحیفات

8ـ5ـ1ـ             ایضاح الاشتباه علامۀ حلی (تصحیفات محدثان و...)

8ـ5ـ2ـ             تصحیح التصحیف وتحریر التحریف صفدی

8ـ5ـ3ـ             التطریف فی التصحیف سیوطی

8ـ5ـ4ـ             اصلاح غلط المحدثین خطابی

8ـ5ـ5ـ             تصحیفات المحدثین حسن عسکری

8ـ5ـ6ـ             المعجم فی مشتبه اسامی المحدثین ابوالفضل عبدالله بن عبدالله بن احمد هروی

8ـ6ـ     جرح و تعدیل

8ـ6ـ1ـ             الجرح و التعدیل ابن ابی‌حاتم رازی

8ـ6ـ2ـ             الضعفاء و المتروکین نسائی

8ـ6ـ3ـ             سؤالات ابن ابی‌شیبه از ابوالحسن مدینی

8ـ6ـ4ـ             سؤالات ابن ابی‌داوود از احمد بن حنبل

8ـ6ـ5ـ             الضعفاء ابوزرعۀ رازی

8ـ6ـ6ـ             سؤالات ابوعبید آجری از ابوداوود سجستانی

8ـ6ـ7ـ             لسان المیزان ابن حجر عسقلانی

    علل الحدیث (تحریفات کتب حدیث و اشتباهات محدثان)

9ـ1ـ     العلل الواردة فی الاحادیث النبویة دارقطنی

9ـ2ـ     علل الحدیث احمد بن حنبل

9ـ3ـ     علل الاحادیث فی کتاب صحیح المسلم، اثر ابوالفضل جارودی

9ـ4ـ     علل الحدیث ابن ابی‌حاتم رازی

10ـشروح کتب حدیثی

10ـ1ـ شرح نهج‌البلاغۀ ابن ابی‌الحدید

10ـ2ـ مرآة العقول علامۀ مجلسی

10ـ3ـ فتح الباری فی شرح صحیح البخاری ابن حجر عسقلانی

10ـ4ـ شرح یحیی بن شرف نووی بر صحیح مسلم بن حجاج قشیری

10ـ5ـ شرح حدیث لبیک اللهم لبیک عبد الرحمن بن احمد بن رجب البغدادی الحنبلی

10ـ6ـ تنویر الحوالک فی شرح موطأ الامام مالک اثر جلال الدین عبدالرحمان بن ابی‌بکر سیوطی

11ـاحادیث موضوعه

11ـ1ـ یکصد و پنجاه صحابی ساختگی سید مرتضی عسکری

11ـ2ـ الاخبار الدخیلۀ شوشتری

11ـ3ـ الموضوعات ابن جوزی

11ـ4ـ العلل المتناهیة فی الاحادیث الواهیه، اثر ابن جوزی

11ـ5ـ الموضوعات صاغانی

11ـ6ـ تذکرة الموضوعات فتنی

11ـ7ـ المصنوع فی معرفة الحدیث الموضوع ملا علی قاری

12ـامالی نویسی

12ـ1ـ امالی ابن بابویه

12ـ2ـ امالی شیخ مفید

12ـ3ـ الامالی فی آثار الصحابة اثر عبد الرزاق بن همام الصنعانی

12ـ4ـ الامالی ابن عبدالصمد، ابواسحاق ابراهیم بن عبدالصمد بن موسی

12ـ5ـ امالی محاملی، ابو عبدالله حسین بن اسماعیل ضبی

12ـ6ـ امالی شیخ طوسی

13ـچهل حدیث نویسی

13ـ1ـ الاربعون الصغرای بیهقی

13ـ2ـ الاربعون محمد بن اسلم طوسی

13ـ3ـ الاربعون حدیثا شهید اول

13ـ4ـ کتاب الأربعین ابوالعباس حسن بن سفیان نسوی

13ـ5ـ الاربعین فی دلائل التوحید ابو اسماعیل عبدالله بن محمد بن علی بن محمد الهروی

13ـ6ـ الاربعین فی الجهاد والمجاهدین ابو الفرج محمد بن عبد الرحمن المقرئ

13ـ7ـ الاربعین فی مناقب امهات المؤمنین رحمة الله علیهن اجمعین ابن عساکر

13ـ8ـ شرح الأربعین النوویة فی الأحادیث الصحیحة النبویة یحیی بن شرف نووی

13ـ9ـ فیض المعین علی جمع الأربعین فی فضل القرآن المبینعلی بن سلطان محمد قاری هروی (فقیه حنفی نزیل مکه)

13ـ10ـ                      کتاب الأربعین محمد طاهر القمی الشیرازی

13ـ11ـ                      چهل حدیث امام خمینی

14ـغریب الحدیث

14ـ1ـ معانی الاخبار ابن بابویه

14ـ2ـ غریب الحدیث ابن سلام حربی

14ـ3ـ الفائق فی غریب الحدیث زمخشری

15ـتک‌نگاریهای حدیثی (در بارۀ موضوعات پراکندۀ مختلف)

15ـ1ـ عیون اخبار الرضای ابن بابویه

15ـ2ـ ثواب الاعمال و عقاب الاعمال ابن بابویه

15ـ3ـ التوحید ابن بابویه

15ـ4ـ جزء فیه قول النبی صلی الله علیه وسلم نضر الله امرا سمع مقالتی فاداها نوشتۀ ابن ممک، ابو عمرو مدینی

15ـ5ـ جزء فیه احادیث نافع بن ابی نعیم، اثر ابن مقری

15ـ6ـ جزء فیه طرق حدیث ان لله تسعة وتسعین اسما ابونعیم اصفهانی

15ـ7ـ علل الشرائع ابن بابویه

16ـ          زوائد نویسیها (کتب تخریج)

16ـ1ـ تخریج الاحادیث و الآثار زیلعی

16ـ2ـ خلاصة البدر المنیر فی تخریج کتاب الشرح الکبیر للرافعی اثر عمر بن علی مشهور به ابن ملقن

16ـ3ـ تخریج أحادیث الإحیاء ابوالفضل عراقی

16ـ4ـ المستخرج علی المستدرک للحاکم ابوالفضل عراقی

16ـ5ـ الدرایة فی تخریج احادیث الهدایة ابن حجر عسقلانی

16ـ6ـ مسند ابوعوانۀ اسفراینی (مستخرج وی بر صحیح مسلم)

16ـ7ـ المسند المستخرج علی صحیح الامام مسلم ابونعیم اصفهانی

16ـ8ـ بغیة الباحث فی زوائد مسند الحارث اثر نورالدین علی بن ابی‌بکر هیثمی

17ـ          فوائد نویسیها

17ـ1ـ فوائد لیث بن سعد

17ـ2ـ الفوائد فریابی

17ـ3ـ فوائد محمد بن مخلد مروزی

17ـ4ـ الفوائد المنتقاة ابوعمرو سمرقندی

17ـ5ـ الفوائد فاکهی

17ـ6ـ فوائد صواف

17ـ7ـ الفوائد ابوالشیخ اصفهانی

17ـ8ـ الفوائد ابن ماسی

17ـ9ـ فوائد العراقیین نقاش

17ـ10ـ                      الفوائد تمام رازی

17ـ11ـ                      فوائد ابوذر هروی

17ـ12ـ                      الفوائد ابویعلی خلیلی

17ـ13ـ                      الفوائد ابن منده اصفهانی

17ـ14ـ                      الفوائد ابن قیم جوزیه

17ـ15ـ                      مجمع الزوائد ومنبع الفوائد علی بن ابی بکر الهیثمی

18ـادبیات دعایی

18ـ1ـ مصباح المتهجد شیخ طوسی

18ـ2ـ صحیفۀ سجادیه، منسوب به امام سجاد (ع)

18ـ3ـ مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی

18ـ4ـ عمل الیوم واللیلة نسائی

18ـ5ـ کتاب الدعاء سلیمان بن احمد طبرانی

18ـ6ـ الدعاء محاملی

18ـ7ـ کامل الزیارات ابن قولویه

18ـ8ـ الصحیفة العلویه محمد بن صالح سماهیجی

18ـ9ـ الدعوات الکبیر بیهقی

18ـ10ـ                      فضائل الاوقات بیهقی

19ـکتب صنفی اصحاب حدیث

19ـ1ـ الرحلة فی طلب الحدیث خطیب بغدادی

19ـ2ـ نصیحة اهل الحدیث خطیب بغدادی

19ـ3ـ شعار اصحاب الحدیث ابواحمد حاکم

19ـ4ـ الاعتقاد والهدایة الی سبیل الرشاد علی مذهب السلف واصحاب الحدیث احمد بن حسین بیهقی

19ـ5ـ شرف اصحاب الحدیث خطیب بغدادی

19ـ6ـ الرحلة فی طلب الحدیث خطیب بغدادی

20ـامثال الحدیث

20ـ1ـ الامثال فی الحدیث النبوی ابوالشیخ اصفهانی

20ـ2ـ امثال الحدیث ابن خلاد رامهرمزی

20ـ3ـ المجازات النبویۀ سید رضی

21ـاختلاف الحدیث

21ـ1ـ تأویل مختلف الحدیث ابن قتیبه

21ـ2ـ اختلاف الحدیث شافعی

22ـتکنگاریها با موضوعات پراکنده

22ـ1ـ فضائل القرآن نسائی

22ـ2ـ الوفاة نسائی

22ـ3ـ فضائل الصحابۀ نسائی

22ـ4ـ خصائص امیر المؤمنین علی بن ابی طالب نسائی

22ـ5ـ قصص الانبیاء راوندی

22ـ6ـ قصص الانبیاء ابن کثیر

22ـ7ـ قصص الانبیاء نعمة الله جزائری

22ـ8ـ ریاضة الأبدان ابونعیم اصفهانی

22ـ9ـ صفة الجنة ابونعیم اصفهانی

23ـ          فعالیتهای عالمان مسلمان در سدۀ اخیر

23ـ1ـ المعجم الموضوعی لنهج البلاغة

23ـ2ـ الحیاة محمدرضا حکیمی

23ـ3ـ تصحیح و ترجمۀ آثار متعدد حدیثی کهن (همچون تلاشهای مرحوم غفاری صفت در ایران)

23ـ4ـ میزان الحکمة ری‌شهری

23ـ5ـ ترجمه‌های متعدد از نهج‌البلاغه، صحیفۀ سجادیه، و...

23ـ6ـ نشر دیجیتال آثار کهن حدیثی (مکتبة الفقه، مکتبة الحدیث، کتابخانۀ اهل بیت (ع) و...)

23ـ7ـ مستندسازی کتب حدیثی کهن (استناد نهج البلاغۀ امتیاز علیخان عرشی و...)

23ـ8ـ تهیۀ معجمهای موضوعی برای آثار مختلف حدیثی (مثل الهادی الی موضوعات نهج‌البلاغه مشکینی و...)

23ـ9ـ تک‌نگاری در بارۀ مسایل زندگی دوران مدرن، بر پایۀ روایات (موضوعاتی مثل تعلیم و تربیت فرزندان، زناشویی، حجاب، بانکداری اسلامی، رابطه با غیر مسلمانان، و...؛ مثلا: اسس التربیة و التعلیم فی القرآن و الحدیث)

23ـ10ـ                      بازسازی کتب از میان رفته (تفسیر ابوحمزۀ ثمالی، تفسیر مجاهد بن جبر، و...)

24ـ          اخلاق

24ـ1ـ مصباح الشریعه، منسوب به امام صادق (ع)

24ـ2ـ الخصال ابن بابویه

24ـ3ـ الزهد وکیع بن جراح

24ـ4ـ مکارم الاخلاق ابن ابی‌الدنیا

24ـ5ـ حسن الظن بالله ابن ابی‌دنیا

24ـ6ـ الاخوان ابن ابی‌دنیا

24ـ7ـ صفة المنافق فریابی

24ـ8ـ مکارم الاخلاق خرائطی

24ـ9ـ مکارم الاخلاق طبرانی

24ـ10ـ                      اخلاق العلماء آجری

24ـ11ـ                      اخلاق حملة القرآن آجری

24ـ12ـ                      اخلاق النبی ابوالشیخ اصفهانی

24ـ13ـ                      مصادقة الاخوان ابن بابویه

25ـ          آداب زندگی (اقتصاد، سیاست، و هر چه به آداب ادارۀ زندگی فردی و اجتماعی مربوط شود)

25ـ1ـ حلیة المتقین علامۀ مجلسی

25ـ2ـ الادب المفرد بخاری

25ـ3ـ ادب النفوس آجری

25ـ4ـ ادب الدنیا و الدین ماوردی

25ـ5ـ أدب المجالسة ابن عبدالبر

25ـ6ـ المحتضر حسن بن سلیمان حلی

26ـ          کلام اصحاب الحدیث

26ـ1ـ شرح اصول اعتقاد اهل السنة والجماعة من الکتاب والسنة واجماع الصحابة هبة الله بن الحسن بن منصور اللالکائی

26ـ2ـ عقیدة الفرقة الناجیة اهل السنة والجماعة محمد بن عبد الوهاب

26ـ3ـ اصول السنة احمد بن حنبل

26ـ4ـ رؤیة الله دارقطنی

26ـ5ـ التوحید ابن بابویه

26ـ6ـ الرد علی من یقول القران مخلوق ابوبکر احمد بن سلمان، مشهور به ابن نجاد (فقیه حنبلی بغداد)

26ـ7ـ الصفات دارقطنی

26ـ8ـ الرد علی الجهمیه ابن منده

27ـ          پزشکی

27ـ1ـ طب الأئمة ابن سابور الزیات

27ـ2ـ الطب النبوی ابن قیم جوزیه

27ـ3ـ الطب النبوی محمد بن ابی‌ایوب دمشقی

27ـ4ـ طب الرضا و طب الصادق (ع) ـ مرتضی عسکری

28ـ          مصطلح الحدیث (درایة الحدیث)

28ـ1ـ نخبة الفکر فی مصطلح اهل الاثر ابن حجر عسقلانی

28ـ2ـ معجم مصطلحات الرجال والدرایة محمد رضا جدیدی نژاد

28ـ3ـ درایة الحدیث کاظم مدیرشانه‌چی

28ـ4ـ تلخیص المقباس غفاری صفت

28ـ5ـ رسائل فی درایة الحدیث أبو الفضل حافظیان البابلی

29ـ          اطراف الحدیث

29ـ1ـ تذکرة الحفاظ محمد بن طاهر بن القیسرانی

29ـ2ـ تحفة الأشراف بمعرفة الأطراف اثر مزی، یوسف بن زکی‌الدین عبدالرحمن ابوالحجاج

29ـ3ـ موسوعة اطراف الحدیث النبوی

30ـ          تفسیر قرآن

30ـ1ـ الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور سیوطی

30ـ2ـ تفسیر القرآن مجاهد بن جبر مکی (فقیه تابعی، درگذشته در 104ق)

30ـ3ـ تفسیر علی بن ابراهیم قمی

30ـ4ـ تفسیر امام حسن عسکری

30ـ5ـ تفسیر ابوحمزۀ ثمالی

30ـ6ـ تفسیر القرآن عبدالرزاق صنعانی

31ـ          مستدرک نویسیها

31ـ1ـ المستدرک علی الصحیحین حاکم نیشابوری

31ـ2ـ مستدرک الوسائل میرزای نوری

31ـ3ـ الصحیفة السجادیة الثانیه (و دیگر مستدرکات بر صحیفه)

31ـ4ـ مصباح البلاغه: مستدرک نهج البلاغه، اثر میرجهانی

32ـ          تاریخ

32ـ1ـ الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد شیخ مفید

32ـ2ـ السنن الواردة فی الفتن ابوعمرو دانی

32ـ3ـ الملاحم و الفتن ابن طاووس

32ـ4ـ بخشهای مختلف جوامع حدیثی، همچون بخشهای تاریخی بحار الانوار، صحیح بخاری، کافی و...

33ـ          آثاری در رد صاحبان افکار جدید و کسانی که روشی جز روش اصحاب حدیث دارند

33ـ1ـ احادیث فی ذم الکلام واهله اثر عجلی، أبوالفضل عبدالرحمان بن احمد مقری رازی

33ـ2ـ التعرف لمذهب اهل التصوف ابوبکر محمد بن ابراهیم کلابادی

33ـ3ـ بغیة المرتاد فی الرد علی المتفلسفة والقرامطة والباطنیة ابن تیمیۀ حرانی

34ـطرق تحمل حدیث

34ـ1ـ الجامع لاخلاق الراوی و آداب السامع خطیب بغدادی

35ـمطالعات مدرن

35ـ1ـ سیره‌پژوهی در غرب، به کوشش مرتضی کریمی نیا

35ـ2ـ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی و دیگران

35ـ3ـ المعجم المفهرس لالفاظ الحدیث النبوی محمد فؤادعبدالباقی

35ـ4ـ کتابخانۀ ابن طاووس اتان کلبرگ

35ـ5ـ هویت و انتساب صحیفۀ سجادیه مهروش

35ـ6ـ مقالات و ترجمه‌های متعدد از مستشرقان معاصر

 

 

 

چند یادآوری

              برای این که بتوانید اطلاعات خود را به دیگران هم انتقال دهید، از صفحۀ عنوان هر کتابی که مطلب دارد، به همراه صفحات حاوی مطلب مورد نظر، کپی تهیه کنید و به‌اصطلاح، برای هر یک از موضوعات مورد توجه خود، جداگانه یک پروندۀ علمی تشکیل دهید.

              هر یک از شما قرار است متنی برای نمایشگاه نیز تهیه خواهد کرد که فایل تایپ شدۀ آن را برای اصلاح روی یک لوح فشرده (سی. دی) به من خواهد داد. متن کاغذی را نیاورید که به هیچ دردی نخواهد خورد. تنها با فرمت:

 Word XP (2003)

تایپ کنید.

              لازم است نام تک تک افرادی را که از آنها یاد می‌کنید، به‌دقت اعراب‌گذاری کنید؛ آن سان که خواننده دقیقا بداند هر نام را باید چگونه بخواند. برای این کار از معجمها و کتب مختلف أعلام کمک بگیرید.

              لازم است همواره در مطالعۀ خود ـ و نوشته‌ای که به من خواهید سپرد ـ رویکردی انتقادی داشته باشید و از باور ساده‌لوحانه و خام هر چه در کتابها نوشته‌اند، بپرهیزید. اگر نسبت به صحت چیزی اطمینان حاصل نکرده‌اید، اولا تحقیق کنید؛ ثانیا، اگر با تحقیق هم درنیافتید که درست مسأله چیست، حتما طوری مطلب را نقل کنید که تردید شما به خواننده منتقل شود؛ یا مثلا از قول کس دیگری نقل کنید ـ نه از قول خودتان. این حکم، از اعتماد به سال وفات ذکر شده برای یک فرد، تا توضیحات داده شده در بارۀ تخصص و مذهب او، یا هر چیز دیگری را دربرمی‌گیرد.

              برخی از منابع که قطعا به کار شما خواهند آمد و در طول کار مجبورید بارها از آنها استفاده کنید، منابع زیرند. بکوشید ضمن این مطالعه مسیری را طی کنید که با این منابع به قدر کافی آشنا شوید. برای آیندۀ علمی خود لازم است رابطه‌ای عمیق با تک تک این آثار برقرار کنید:

5ـ1ـ    دائرةالمعارف بزرگ اسلامی

5ـ2ـ    دانشنامۀ جهان اسلام

5ـ3ـ    دائرةالمعارف تشیع

5ـ4ـ    المنجد فی الاعلام لوئیس معلوف

5ـ5ـ    لغت نامۀ دهخدا (در این لغت نامه، افزون بر کلمات، اشخاص و کتابها نیز معرفی شده‌اند. درواقع یک دائرةالمعارف است).

5ـ6ـ    فرهنگ آثار ـ معرفی آثار مکتوب ملل جهان از آغاز تا امروز، اثر اسماعیل سادات و دیگران

5ـ7ـ    الذریعة الی تصانیف الشیعۀ آقابزرگ طهرانی

5ـ8ـ    الفهرست ابن ندیم

5ـ9ـ    کشف الظنون حاجی خلیفه

5ـ10ـ                        شرح حال رجال ایران مهدی بامداد

5ـ11ـ                        مفاخر اسلامی علی دوانی

5ـ12ـ                        علم الحدیث کاظم مدیر شانه‌چی

5ـ13ـ                        درایة الحدیثکاظم مدیر شانه‌چی

5ـ14ـ                        معجم المؤلفین عمر رضا کحاله

5ـ15ـ                        الانساب سمعانی

              اکثر کتابهای حدیثی که معرفی شدند،در کتابخانۀ دانشگاه هستند، و همۀ این آثار ـ چه در کتابخانه باشند و چه نه ـ دیجیتال شده‌اند و می‌توانید خیلی راحت از طریق اینترنت، مجانی آنها را تهیه کنید. برای این منظور می‌توانید با مراجعه به صفحۀ پژوهش در سایت من، با کتابخانه‌های دیجیتال مختلف آشنا شوید.

موفق باشید.

دکتر فرهنگ مهروش

 

 

راهنمای پایگاه آخرین صفحات به روز شده